Dobry Lasek to wieś w gminie Piecki położona w pobliżu jeziora Kołowin przy drodze wojewódzkiej nr 610, łączącej drogę krajową nr 59 w Pieckach z drogą krajową nr 58 w Rucianem-Nidzie. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Do sołectwa należą osady: Kołowinek i Młyniska

Historia

Założycielami Dobrego Lasku (z niemieckiego Guttenwalde) byli:  Maciej Konopka i Piotr (nazwisko nieznane), którym w1570 roku starosta szesteński Andrzej Jonasz sprzedał pięć włók sołeckich za 235 grzywien w celu założenia wsi czynszowej na 50 włokach, z 10 latami wolnizny.

Według Gustawa Leydinga autora „Dziejów Wsi” brak miejscowości na mapie Narońskiego z 1662 roku może świadczyć o powolnym jej rozwoju spowodowanym – być może – nieurodzajną glebą. Miejscowość znalazła się w wykazie topograficznym dopiero w 1838 roku jako wieś mieszana, licząca 13 dymów i 96 mieszkańców. W 1939 roku wieś wraz z okolicznymi przysiółkami liczyła 241 mieszkańców.

Szkoła jednoklasowa powstała w Dobrym Lasku około 1900 roku. W roku 1935 uczęszczało do niej 69 dzieci. W tym czasie wieś należała do parafii w Nawiadach. Po wojnie w szkole czteroklasowej uczył młodzież jeden nauczyciel – Stanisław Surowiec, późniejszy wicewojewoda Warmińsko-Mazurski oraz działacz, początkowo Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, później Polskiego Stronnictwa Ludowego. W późniejszych latach tamtejszą młodzież uczyła Irena Świderek.

Szkoły w Dobrym Lasku już jednak nie ma. O tym, że istniała przypomina budynek, w którym obecnie mieści się świetlica wiejska.  Dzieci z Dobrego Lasku dowozi na zajęcia do Piecek autobus szkolny.

Kołowinek

Historia Kołowinka sięga czasów krzyżackich, kiedy to nad rzeczką Kołowinką, łączącą jezioro Kołowin z jeziorem Mokrym, powstała kuźnica wytapiająca żelazo z rudy darniowej. W 1544 roku Zachariasz z Piecek otrzymał zapis na karczmę wraz z polem na 10 półkorcy wysiewu (półkorzec lub korczyk był jedną z jednostek miar objętości ciał sypkich, które stosowano dawniej i wynosił 60,30 litra. Zachariasz otrzymał pole, na którym mógł wysiać 10 półkorcy, czyli 603 litry ziarna.

W 1620 roku z powodu braku rudy kuźnicę w Kołowinku zlikwidowano, pobudowano natomiast młyn wodny. Przy młynie powstała wieś Kołowin, która w 1785 roku liczyła 12 dymów, a w roku 1838 - 8 dymów i 84 mieszkańców. W 1908 roku wieś Kołowin zlikwidowano, a grunty przeznaczono na zalesienie. Pozostała tylko leśniczówka, obok której w okresie międzywojennym istniało osiedle robotnicze. W roku 1926 przemianowano leśniczówkę z Kollogienen na Modersohn. W 1949 roku omyłkowo nazywano ją także Kosowiec. Obecnie Kołowinek liczy 2 stałych mieszkańców.

Młyniska, z niemieckiego – Mlinisken, od 1938 roku – Meiler.

Osada powstała około 1820 roku na terenie lasów państwowych. W roku 1836 liczyła 7 dymów i 38 mieszkańców. W 1874 roku osadę wyłączono spod administracji leśnej i przyłączono do Dobrego Lasku. Nazwa osady pochodzi zapewne – jak pisze Gustaw Leyding – od „lichego młyniska” (młyna) jaki tam kiedyś istniał. Obecnie w osadzie nie mieszka nikt .

Jezioro Kołowin

Jezioro jest położone na Pojezierzu Mrągowskim, w otoczeniu lasów Puszczy Piskiej, na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego. Średnio rozwiniętą linię brzegową zbiornika zarastają oczerety, wśród których przeważa trzcina, sitowie i tatarak. Powierzchnia jeziora wynosi 78,2 ha, długość maksymalna – 1400 m, szerokość – 750m, głębokość maksymalna – 7,2 m. Ryby występujące w jeziorze to: lin, węgorz, leszcz, szczupak, karp.

Kołowin to jezioro, wokół którego nie znajdziemy rozwiniętej bazy turystycznej. Brak tu kąpielisk, są jedynie dzikie zejścia do wody. Dodatkowo pas trzcin utrudnia dostęp do zbiornika.

Jezioro leży w dorzeczu rzeki Krutyni, około 15 km na południowy wschód od Mrągowa, na obszarze objętym programem „Natura 2000”. Brzegi zbiornika są miejscami wysokie, na niektórych odcinkach płaskie lub łagodnie wzniesione. Jezioro zasilają wody niewielkiego cieku z północnego zachodu, odpływ wód następuje na południe do Jeziora Mokrego. Jedyna miejscowość w pobliżu to Dobry Lasek.

Z uwagi na śródleśne położenie i oddalenie od większych miejscowości zbiornik nie jest narażony na niekorzystne oddziaływanie antropogeniczne (związane z działalnością człowieka). Badania wykazały, że równowaga biologiczna w akwenie nie została zachwiana. Zaobserwowano typową dla wód czystych dużą różnorodność taksonomiczną. 

Dzień dzisiejszy

Funkcję sołtysa w Dobrym Lasku sprawuje od trzech kadencji Małgorzata Fabisiak, która zastąpiła Tomasza Pietrygę. Pani sołtys jest rodowitą mieszkanką Dobrego Lasku, mężatką i matką dwojga dorosłych dzieci. Pani Małgorzata, z zawodu krawcowa, pracuje w jednej z firm działających na terenie Piecek.

Ze słów pani sołtys wynika, że:

  • we wsi funkcjonują dwa gospodarstwa rolne oraz jedno gospodarstwo agroturystyczne
  • jest firma produkująca domy z bali
  • reszta mieszkańców utrzymuje się z pracy poza miejscem zamieszkania (głównie w Pieckach i Mrągowie)  lub ze świadczeń emerytalnych i rentowych
  • wieś posiada odpowiednie oświetlenie uliczne
  • do wszystkich gospodarstw domowych dociera woda
  • instalacji kanalizacyjnej wieś nie posiada, zastępują ją przydomowe szamba
  • już od wielu lat nie ma we wsi sklepu
  • najczęściej mieszkańcy dokonują zakupów w dobrze zaopatrzonych placówkach handlowych w Pieckach
  • jest we wsi boisko sportowe, siłownia plenerowa, plac zabaw dla dzieci i miejsce rekreacyjne z grillem
  • wieś posiada dobrze wyposażoną świetlicę, w której odbywają się zebrania i imprezy wiejskie
  • komunikacja publiczna tam nie istnieje. Kursują tylko autobusy dowożące dzieci do szkoły
  • jest w pobliżu jezioro, lecz plaży z prawdziwego zdarzenia wieś nie posiada.

Zdaniem pani sołtys przydałby się we wsi nowy chodnik dla pieszych w miejsce starego i zniszczonego, biegnący od skrzyżowania z drogą wojewódzką.

W odległości około półtora kilometra od wioski znajduje się czyste, ładnie położone, lecz niewykorzystane turystycznie jezioro Kołowin. Niewykorzystane, bo niedostępne. Starsi mieszkańcy z rozrzewnieniem wspominają lata osiemdziesiąte XX. wieku, gdy nad jeziorem było pole namiotowe z plażą, parkingiem, toaletą i pojemnikami na śmieci. Pamiętają też obozy harcerskie rozłożone nad jeziorem.  

Gdy nadeszło lato wieś tętniła życiem. Turyści kupowali warzywa, mleko, jaja… w sklepie GS-u, który mieścił się w budynku dawnej szkoły. Wzrastały obroty, wieś się rozwijała. Niestety to już przeszłość.

W Dobrym Lasku na północnym krańcu wsi,przy drodze do Piecek znajduje się zabytkowy cmentarz ewangelicki z II połowy XIX wieku.

Liczba stałych mieszkańców sołectwa wynosi obecnie 115 osób, w tym we wsi Dobry Lasek 113, w  Kołowinku – 2. W osadzie Młyniska stałych mieszkańców nie ma.

Andrzej Badurek

Dobry Lasek fot. Małgorzata Fabisiak

 

Z archiwum Andrzeja Badurka

Carsol art

Dodaj komentarz:

18 Mrongoville - imprezy

Sonda

Czy lokalne samorządy pomagają przedsiębiorcom w czasie pandemii?

Tak - 27.6%
Nie - 52.2%
Trudno ocenić - 13.8%

Głosów ogółem: 203
Głosowanie w tej sondzie zakończyło się w: czerwiec 27, 2020
X Zamknij
X Zamknij