Dziś krótko na temat spraw związanych z podziałem majątku wspólnego, zarówno pomiędzy małżonkami jak i byłymi małżonkami. W swoim artykule Radca Prawny Stanisław Bułajewski poruszy także sytuację, w której dochodzi do rozwodu, a małżeństwo posiada kredyt hipoteczny.

Podział majątku jest możliwy zarówno w trakcie związku małżeńskiego, jak i po orzeczeniu rozwodu. Oczywiście zgodnie z art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Co więcej, żaden z małżonków w czasie trwania wspólności nie może również rozporządzać, ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Jeżeli jednak małżonkowie chcieliby w trakcie związku podzielić się zgromadzonym przez siebie majątkiem, to mogą to uczynić, jednakże wcześniej strony muszą doprowadzić do tzw. ustania wspólności ustawowej, która (jak już wskazałem) wcale nie musi zbiegać się z chwilą ustania małżeństwa. W trakcie małżeństwa wspólność majątkowa może ustać z następujących przyczyn: małżonkowie postanowią zawrzeć umowę o rozdzielność majątkową (tzw. intercyzę); sąd dokona ustanowienia rozdzielności majątkowej (w tym przypadku moment ustania wspólności określa sąd); może on być ustalony przez sąd z tzw. datą wsteczną; jedno z małżonków zostanie ubezwłasnowolnione; w stosunku do jednego z małżonków zostanie ogłoszona upadłość; sąd orzeknie separację małżonków.

Od tego momentu, możliwy jest podział majątku, zarówno sądowy, jak i umowny. Umowny podział (gdy w skład majątku wchodzą nieruchomości) następuje poprzez sporządzenie stosownego aktu notarialnego, natomiast sądowny podział następuje poprzez wydanie przez sąd stosownego postanowienia.

Oczywiście jak łatwo możemy się domyśleć, najczęściej podział majątku następuje po orzeczeniu i uprawomocnieniu się wyroku rozwodowego lub separacyjnego, czy też wyroku unieważniającym małżeństwo. Na marginesie należy wspomnieć, iż podział może zostać dokonany już w wyroku orzekającym rozwód, jednakże jest to możliwe jedynie wtedy, gdy przeprowadzenie podziału nie spowoduje wydłużenia sprawy rozwodowej. W przypadku konfliktu pomiędzy stronami (a takich sytuacji jest najwięcej) pozostaje postępowanie nieprocesowe o poddział. Co istotne także podczas sprawy sądowej (zarówno rozwodowej jak i podziałowej), strony w każdej chwili mogą z niej zrezygnować i dokonać podziału majątku w sposób ugodowy.

A czy wszystkie przedmioty nabyte w trakcie związku podlegają podziałowi?
Absolutnie nie – nie podlegają podziałowi składniki majątku osobistego, a w szczególności przedmioty nabyte przez każdego z małżonków przed zawarciem małżeństwa oraz otrzymane w drodze darowizny lub dziedziczenia.

Procedura sądowego podziału majątku jest bardzo prosta.
Jeden z małżonków (lub były małżonek) musi złożyć do sądu rejonowego - wydział cywilny (będzie to sąd w okręgu, którego położony jest majątek podlegający podziałowi) wniosek o podział majątku wspólnego, załączając dokładny opis i wycenę będących przedmiotem podziału tak ruchomości jak i nieruchomości. We wniosku musi też zaproponować sposób podziału. Sąd może dokonać podziału majątku, albo poprzez dokonanie podziału w naturze (np. podzielenie 5 hektarów ziemi na dwie równe działki), albo poprzez przyznanie własności przedmiotów wchodzących w skład majątku wspólnego jednemu z małżonków z obowiązkiem spłaty drugiego, ewentualnie poprzez zarządzenie sprzedaży rzeczy wspólnych w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym a następnie dokonanie podziału kwoty pomiędzy strony proporcjonalnie do ustalonych udziałów w majątku wspólnym. Sąd na wniosek jednej ze stron (w sytuacji, gdy jeden z małżonków miał ogromny a drugi minimalny wpływ na tworzenie majątku) dokonuje ustalenia tzw. nierównych udziałów tj. przykładowo ustala, że udział jednej ze stron w majątku wspólnym powinien wynosić 80%, zaś drugiej 20%.

Oczywiście wspólność ustawowa będąca przedmiotem podziału, obejmuje nie tylko wspólnie nabyte nieruchomości, ale i przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Przykładowo normy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowią, że do majątku wspólnego należą m.in.: pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej każdego z małżonków; dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego z małżonków; środki zgromadzone na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków. Co istotne – wspólnością majątkową objęte są wyłącznie aktywa, a tym samym do podziału majątku wspólnego nie uwzględnia się długów.

Nie oznacza to jednak, że małżonek nie może (np. w formie aktu notarialnego) zobowiązać, się do spłaty w całości kredytu hipotecznego w zamian za rezygnację przez drugą ze stron ze spłat na jej rzecz – tym samym zobowiązany zwalnia z długu drugą stronę. Co prawda tego typu umowa nigdy nie wiąże banku, który i tak spłatę całego kredytu może żądać od obojga małżonków (byłych lub obecnych), lub tylko i wyłącznie od małżonka (byłego małżonka), który miał być zwolniony z długu, jednakże w przypadku tego ostatniego bez problemu uzyska on wyrok (zasądzający stosowną kwotę) od małżonka, który zobowiązał się do spłaty całego kredytu.

Jeżeli chodzi o opłaty, to od złożenia wniosku sąd pobiera opłatę stałą w wysokości 1.000 zł (niezależnie od wartości majątku będącego przedmiotem podziału). Gdy zaś wniosek zawiera zgodny projekt podziału majątku, sąd pobiera wtedy opłatę stałą w kwocie 300 zł. Oczywiście w skład kosztów (na późniejszym etapie sprawy) wchodzą też koszty biegłych, którzy dokonują wycen tak ruchomości jak i nieruchomości, jeżeli strony nie doszły do porozumienia, co do ich wartości. Wnioskodawca może starać się o zwolnienie od kosztów sądowych i /lub przyznanie pełnomocnika z urzędu w sprawie o podział majątku.

Problemów związanych z podziałem majątku wspólnego są setki, jak nie tysiące, dlatego też na szczegółowe pytania odnoszące się do tej tematyki, czekam pod adresem e-mail: stabul1@wp.pl.

Jako radny Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego (na terenie naszego miasta) udzielam bezpłatnej pomocy prawnej w: Starostwie Powiatowym w Mrągowie w pok. nr 5 w każdą środę w godzinach od 12.30 do 14.00 oraz w CKIT w Mrągowie w każdy czwartek w godzinach od 13.30 do 15.00 w siedzibie Mrągowskiego Uniwersytetu Trzeciego w Wieku w Mrągowie.

Stanisław Bułajewski

Sonda

Czy weźmiesz udział w tegorocznych wyborach samorządowych

Tak - 87.1%
Nie - 10.5%
Nie podjąłem(-ęłam) decyzji - 1.8%

Głosów ogółem: 171
Głosowanie w tej sondzie zakończyło się w: marzec 2, 2018
X Zamknij
X Zamknij