- Zgodnie z artykułem 55 § 1¹ kodeksu pracy, pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia m.in. wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni - pisze radca prawny Stanisław Bułajewski.


Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Rozwiązanie umowy o pracę z powyższych przyczyn pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Jeżeli jednak pracownik o podstawie do rozwiązania umowy w trybie art. 55 § 1¹ kodeksu pracy dowiedział się ponad miesiąc później to nie jest możliwe rozwiązanie umowy w trybie wskazanym w tym artykule.

Tyle regulacji kodeksowych, a teraz krótki komentarz.

Prezentowana instytucja prawa pracy pozwala pracownikowi rozwiązać w trybie natychmiastowym stosunek pracy z pracodawcą, który nie respektuje jego podstawowych praw wynikających z kodeksu pracy. Jest to świetna broń przeciwko pracodawcy, który wykorzystując złą sytuację na rynku pracy często traktuje pracownika w sposób nieludzki. Co musi się jednak wydarzyć, aby pracownik mógł w końcu rozstać się z niechcianym pracodawcą bez konieczności stosowania długiego okresu wypowiedzenia?

Najczęstszymi sytuacjami, które dają podstawę do rozwiązania stosunku pracy bez okresu wypowiedzenia są: nieterminowe wypłacanie wynagrodzenia lub wypłacanie go w wysokości mniejszej od minimalnego; zmuszanie do pracy w godzinach nadliczbowych powyżej norm wskazanych w kodeksie pracy; nie rekompensowanie pracy w porze nocnej i święta; przekraczanie dobowej, tygodniowej lub miesięcznej normy czasu pracy; lekceważenie przepisów bhp i ppoż. w zakładzie pracy; uniemożliwianie wykorzystywania urlopu wypoczynkowego. Duża część obowiązków pracodawcy względem pracownika została zawarta w art. 94 kodeksu pracy. Zazwyczaj złamanie, któregoś z tych obowiązków przez pracodawcę daje uprawnienie pracownikowi do rozwiązania stosunku pracy.

Oczywiście pracownik powinien (jeżeli już zdecyduje się na rozwiązanie umowy w trybie art. 55 § 1¹ kodeksu pracy) złożyć pracodawcy swoje oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia na piśmie, w którym powinien wskazać nie tylko dzień rozwiązania umowy, ale i przyczyny, które go do tego popchnęły. Pracownik dla celów dowodowych powinien otrzymać od pracodawcy pokwitowanie odbioru oświadczenia, jeżeli ten odmówi jego wydania to powinien stosowne oświadczenie przesłać listem (najlepiej poleconym). Co istotne pracodawca niezależnie, czy się z tym oświadczeniem zgadza czy też nie, jest zmuszony wydać pracownikowi świadectwo pracy i wskazać w nim art. 55 § 1¹ kodeksu pracy, jako podstawę ustania stosunku pracy. Dzięki temu pracownik będzie miał prawo do zasiłku dla bezrobotnych już od następnego dnia po dostarczeniu świadectwa pracy do Powiatowego Urzędu Pracy. Co więcej pracownik będzie mógł wystąpić do sądu pracy o odszkodowanie, jednakże jego wysokość nie będzie mogła być większa niż wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia w przypadku normalnego rozwiązania umowy o pracę. Przykładowo, jeżeli dana osoba u pracodawcy pracuje półtora roku to ma ona prawo do odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres jednego miesiąca pracy.

Oczywiście pracodawca przed sądem może starać się udowodnić, iż pracownik bezzasadnie rozwiązał umowę o pracę w tym trybie. W tym zakresie niezbędny jest jednak pozew pracodawcy złożony do sądu przeciwko pracownikowi. Jeżeli pracodawca dowiedzie swoich racji (co się zdarza niezwykle rzadko) to rodzi to obowiązek wydania nowego świadectwa pracy i (co zdarza się jeszcze rzadziej) wypłaty odszkodowania dla pracodawcy. W skrajnym przypadku pracodawca może więc wydobyć od pracownika odszkodowanie jednakże nie większe od wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Zarówno pracownik jak i pracodawca zgodnie z normami kodeksu pracy mają aż 3 lata od dnia rozwiązania umowy o prace, na wzajemne roszczenia odszkodowawcze, wynikające z rozwiązania stosunku pracy w trybie art. 55 § 1¹ kodeksu pracy.

Stanisław Bułajewski


Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Komentarze  

# kaśka z ich troje (IP: 79.191.*.77) 2013-02-26 12:56
miało być co tydzień.....
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować

Sonda

Czy weźmiesz udział w tegorocznych wyborach samorządowych

Tak - 87.1%
Nie - 10.5%
Nie podjąłem(-ęłam) decyzji - 1.8%

Głosów ogółem: 171
Głosowanie w tej sondzie zakończyło się w: marzec 2, 2018
X Zamknij
Iwona Sarnowska
X Zamknij